انواع پمپ دنده ای

انواع پمپ دنده‌ای

پمپ های دنده ای چیست ؟ پمپ دنده‌ای یکی از انواع پمپ‌های جابجایی مثبت است که می‌تواند مزیت‌ها و قابلیت‌های متعددی داشته باشد. در ادامه مطلب قصد داریم تا به طور کامل شما را با مزایا پمپ دنده ای و انواع آن‌ها آشنا کنیم؛ در این مقاله با ما همراه باشید.

انواع پمپ های دنده ای با توجه به ساختار و ویژگی‌های آن‌ها به صورت زیر دسته بندی می شوند:

1- پمپ های دنده ای خارجی چیست و چگونه کار میکند ؟ 

پمپ‌های دنده‌ای خارجی به دلیل طراحی ساده و عملکرد بالا، در بسیاری از صنایع کاربرد دارند. در ادامه به جزئیات بیشتری در خصوص ویژگی‌ها، عملکرد و کاربردهای این پمپ‌ها خواهیم پرداخت.

ساختار و طراحی

1. چرخ‌دنده‌ها:
   • این نوع پمپ از دو چرخ‌دنده هم‌محور تشکیل شده که یکی به موتور متصل است و دیگری به صورت آزادانه حرکت می‌کند.
   • چرخ‌دنده‌ها در داخل محفظه‌ای بسته قرار دارند و فضای بین آن‌ها برای جابجایی سیال نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.
2. محفظه پمپ:
   • محفظه‌ای که چرخ‌دنده‌ها در آن نصب شده‌اند، معمولاً از مواد مقاوم مانند فولاد ساخته می‌شود و این مواد از دندانه‌ها در برابر سایش محافظت می‌کنند.
3. درپوش‌های محوری:
   • در هر دو طرف پمپ، درپوش‌هایی قرار دارند که از نشت سیال جلوگیری می‌کنند. 

     

1. مرحله مکش:
   • با چرخش دندانه‌ها، فضایی کم‌فشار در ورودی پمپ ایجاد می‌شود که باعث مکش سیال به داخل پمپ می‌گردد.
2. انتقال سیال:
   • سیال در فضاهای بین دندانه‌ها و دیواره‌های محفظه محصور شده و به سمت خروجی پمپ حرکت می‌کند.
3. مرحله تخلیه:
   • در خروجی پمپ، دندانه‌ها به یکدیگر نزدیک می‌شوند و فشار سیال افزایش پیدا کرده و آن را از پمپ بیرون می‌رانند.

مواردی که شما را مجاب به استفاده از پمپ دنده ای خارجی میکند:

• کاهش نشت: طراحی دقیق پمپ باعث می‌شود که نشت سیال به حداقل برسد.
• کارایی بالا: به دلیل تعداد کم قطعات متحرک، این پمپ‌ها کارایی بالایی دارند.
• تعمیر و نگهداری آسان: ساختار ساده این پمپ‌ها امکان تعمیرات راحت و سریع را فراهم می‌آورد.
• قابلیت جابجایی سیالات غلیظ: این پمپ‌ها توانایی جابجایی سیالات با ویسکوزیته‌های مختلف را دارند.

کاربرد پمپ دنده ای خارجی در موارد زیر مورد استفاده قرار می گیرد:

• صنایع هیدرولیک: برای انتقال روغن‌های هیدرولیکی و مایعات با ویسکوزیته‌های مختلف.
• ماشین‌آلات صنعتی: در تجهیزات کشاورزی، راه‌سازی و صنعتی برای پمپاژ روغن و سوخت.
• پمپ‌کردن سوخت: برای پمپاژ بنزین و سایر سوخت‌های مایع.
• صنایع شیمیایی و روغن‌سازی: جهت انتقال روغن‌ها و مواد شیمیایی مختلف.

2- پمپ های دنده ای داخلی چگونه کار می‌کنند ؟

پمپ‌های دنده ای داخلی به دلیل ویژگی‌های خاص خود، برای کاربردهایی که نیاز به کاهش نشت، صدای کم و جابجایی سیالات ویسکوز دارند، بسیار مناسب هستند. در این بخش، به بررسی ویژگی‌ها و عملکرد این نوع پمپ‌ها می‌پردازیم.

ساختار و طراحی

1. چرخ‌دنده داخلی و خارجی:
   • در این پمپ‌ها، روتور (چرخ‌دنده داخلی) که دندانه‌های داخلی دارد، در داخل پینین (چرخ‌دنده خارجی) قرار می‌گیرد.
   • اختلاف تعداد دندانه‌ها در روتور و پینین باعث ایجاد فضاهایی برای جابجایی سیال می‌شود.
2. قوس هلالی:
   • قطعه‌ای ثابت به نام قوس هلالی میان روتور و پینین قرار دارد که مسیر حرکت سیال را هدایت می‌کند.
3. محفظه پمپ:
   • این پمپ‌ها دارای محفظه‌ای استوانه‌ای هستند که چرخ‌دنده‌ها در آن قرار گرفته و سیال در این فضا به حرکت در می‌آید.

نحوه عملکرد پمپ دنده ای داخلی

1. مرحله مکش:
   • با چرخش روتور، فضای بین دندانه‌ها گسترش یافته و سیال به داخل پمپ کشیده می‌شود.
2. انتقال سیال:
   • سیال بین دندانه‌ها و دیواره‌های قوس هلالی محصور می‌شود و به سمت خروجی هدایت می‌شود.
3. مرحله تخلیه:
   • در خروجی پمپ، دندانه‌ها به یکدیگر نزدیک می‌شوند و باعث فشرده شدن سیال و انتقال آن به بیرون می‌شوند.

مواردی که شما را مجاب به استفاده از پمپ دنده ای داخلی میکند:

• کارایی بالا: طراحی فشرده و تماس نزدیک قطعات باعث می‌شود که پمپ‌های دنده ای داخلی کمترین میزان هدررفت انرژی را داشته باشند.
• کم بودن نشت و صدای کم: این پمپ‌ها به دلیل طراحی ویژه خود نشت سیال را کاهش داده و صدای کمتری تولید می‌کنند.
• جابجایی سیالات حساس: برای سیالاتی با ویسکوزیته بالا یا حساس به برش، بسیار مناسب هستند.
• طول عمر بالا: به دلیل کاهش سایش قطعات، این پمپ‌ها نیاز به تعمیرات کمتری دارند و عمر بیشتری دارند.

کاربرد پمپ دنده ای داخلی در موارد زیر مورد استفاده قرار می گیرد:

• صنایع دارویی و غذایی: برای انتقال سیالات حساس و جلوگیری از آلودگی.
• سیستم‌های روانکاری: برای انتقال روغن‌های صنعتی و روانکاری دستگاه‌ها.
• صنایع شیمیایی و پتروشیمی: جهت جابجایی انواع سیالات شیمیایی.
• سیستم‌های گرمایش و خنک‌کنندگی: برای انتقال مایعات در سیستم‌های حرارتی و برودتی.

مقایسه تفاوت‌های پمپ دنده ای داخلی و خارجی

پمپ‌های دنده ای داخلی و خارجی هر دو از نوع پمپ‌های جابجایی مثبت هستند، اما تفاوت‌هایی در طراحی و عملکرد دارند که می‌تواند تاثیر زیادی در انتخاب پمپ برای هر کاربرد خاص داشته باشد.

طراحی

• پمپ دنده ای خارجی:
  • شامل دو چرخ‌دنده با دندانه‌های خارجی است که یکی به موتور متصل است و دیگری آزادانه می‌چرخد.
• پمپ دنده ای داخلی:
  • در این پمپ‌ها، روتور داخلی دارای دندانه‌های داخلی است و در داخل پینین خارجی قرار دارد.

عملکرد

• پمپ دنده ای خارجی:
  • با چرخش دندانه‌ها، سیال از فضاهای بین دندانه‌ها عبور کرده و به خروجی پمپ هدایت می‌شود.
• پمپ دنده ای داخلی:
  • سیال بین دندانه‌ها و دیواره‌های قوس هلالی محصور می‌شود و به سمت خروجی پمپ حرکت می‌کند.

مزایا و معایب انواع پمپ های دنده ای:

• پمپ های دنده ای خارجی:
  • مزایا: ساخت ساده، مناسب برای فشارهای بالا.
  • معایب: صدای زیاد و احتمال نشت بیشتر.
• پمپ های دنده ای داخلی:
  • مزایا: کمترین نشت و صدای کم.
  • معایب: طراحی پیچیده‌تر و مناسب نبودن برای فشارهای بسیار بالا.

کاربردها

• پمپ دنده ای خارجی:
  • بیشتر در صنایع هیدرولیک، پمپاژ سوخت و انتقال سیالات با فشار بالا کاربرد دارند.
• پمپ دنده ای داخلی:
  • مناسب برای صنایع حساس مانند داروسازی، صنایع غذایی و شیمیایی که نیاز به دقت بالا و حداقل نشت دارند.

انتخاب نوع پمپ دنده ای به ویژگی‌های سیال و شرایط عملیاتی بستگی دارد، بنابراین شناخت دقیق نیازها و شرایط استفاده، در انتخاب پمپ مناسب بسیار مهم است.